مجمع علما و طلاب جاغوري چون ساير مجموعه هاي فرهنگي و اجتماعي داراي زمينه ها و عوامل شکل گيري و هميطور تهديدها و موانع بوده ا ست که قبل از پرداختن به کارنامه يک ساله ان اشاره اي هر چند اجمالي و فهرست وار بدان لازم مي نمايد.
زمينه ها و فلسفه وجودي
1. شرايط نوين کشور که در آن آتش جنگهاي گروهي و قومي و منطقه اي خاموش شده و زمينه تبادل نظر، آزادي بيان به ميدان آمدن قلم، مطبوعات و در واقع تعامل يا تقابل فرهنگي بوجود آمده است و طبيعي است که در اين ميدان ، فرهنگ، قلم و انديشه حر ف اول را مي زند، ايجا ب مي کند تا عالمان ديني پيشقراول همآورد جديد بوده و در برابر انواع شبهات، انحرافات اعم از تحجر و التقاط مقاومت نموده و موضع روشن و شفاف و جهت دهنده داشته باشند.
2. طبيعي است کشيدن چنان بار سنگين رسالت نيازمند آن است که اين قشر ريشه دار و پيشگام فرهنگي بازنگري نسبت به گذشته خويش با ديد آسيب شناسانه داشته باشد و نقاط مثبت و گذشته را که فراوان است تقويت نموده نسبت به آينده از تکرار نقاط ضعف و همگام شدن با شرايط نوين کوشا باشند.
3. مهم ترين ابزار ي که مي تواند جامعه روحانيت را به اهداف ديني، اجتماعي و فرهنگي آن موفق داشته و در حمل بارگران مسوليت کنوني ياري رساند، انسجام و همگرايي هوشمندانه و به روز است که کارهاي متفرق و صداهاي تک در مقابل سيل ويرانگر امواج تبليغاتي دشمن و رقبا که از پيشرفته ترين وسائل و پيچيده ترين شيوه ها استفاده مي کنند، ناکار آمد و ابتر است.
4. امور فوق و ساير ضرورتها ايجاب مي کرد که براي نخستين گام، انسجام و تشکل اوليه علما و طلاب ديني مورد اهتمام قرا رگيرد و از آنجا که در سطح ملي چنين اقدام هزينه فراوان و فرصت کلان مي طلبيد، لذا در سطح منطقه خاص که از لحاظ فرهنگي و ثقل دانشمندان دين سرآمد کشور مي باشد يعني جاغوري اين اقدام به عمل آمد.
موانع:
بديهي است که هر اقدام بديع و حرکت اصلاحي در طول تاريخ با موانع و چالشهاي مواجه بوده است و ايجاد تشکل کار آمد تحت عنوان "مجمع علما و طلاب جاغوري" به عنوان آغازين گام در جهت انسجام علما و روحانيت سر اسر افغانستان نيز با چالشهاي مواجه گرديد که از هما ن آغار بعضا قابل پيش بيني بود که به برخي آنها شاره ميگردد:
1. دشمنان اسلام و روحانيت که همواره در صدد نابودي مکتب توحيد و تضعيف علما و روحانيت به عنوان رهبران اسلام بوده اند انتظار مي رود که از هيچ اقدام و توطئه اي هر چند غير مستقيم نسبت به اين پديده تازه جوانه زده خود داري نکنند و در صدد خشکاندن حتي تفکر، تشکل و همگراي روحانيت نباشند.
2. رقباي روحانيت که برخي پرچمدار تحجر و خشونت بوده از اسلام چهره خشک طلب ضد فرهنگي و سفاکي ارائه مي دهد و بعضي دين را در مناسک فردي و تنها اوراد و امور خصوصي اختصاص مي دهند، انتظاري جز مقابله با چنين نهادي نميرود.
3. طلاب معدودي که پس از مدتها بهره وري از سفره آسماني حوزه علميه و خوشه چيني از معارف ديني پشت بدان نموده در دام تفکرات انحرافي و مفاسد اخلاقي و فرهنگي افتاده اند، نيز از همان آغاز دهن کژي شان مشاهده گرديد و نمي شد جز تکاپوهاي بيشرمانه وابليسانه را شاهد بود که در برابر چنين اقدامي ارائه دهند.
4. هر چند گروهها و احزاب درگير ديروز و منحله امروز از منطقه و کشور رخت بر بسته اند ته نشين افکار آنها که گاهي با انديشه و گرايشهاي قومي و منطقه اي همراه است، خطر قابل توجه در برابر اين سازمان جديد و بي بديل پيش بيني گرديده و تهديد بالقوه بشمار مي رفت.
علي رغم مشکلات گفته شده و چالشهاي ديگر، مجمع علما و طلاب جاغوري طي اين مدت، تلاشهاي فراوان و قابل قدري ارائه نموده است و با هر کار شکني و احيانا سنگ اندازي خناسان، با بزرگواري و تحمل و سکوت، سنگهاي ملامت و تهمت و ناسزاگويي و بد دهني را صبورانه بي جواب گذاشته و به حرکت پيشروانه و جهاد گونه خود ادامه داده است چه بر انديشه گران منصف و دانشمندان فرهيخته و ژرف نگر جامعه روشن است که "ما با وجود سنگ ملامت سلامتيم" هر چند "گويا سنگهاي ملامت حصارماست."
گزارش عملکرد مجمع که به صورت بسيار فشرده ارائه مي گردد نشانه همان فعاليت صادقانه و ايثار گرانه مجمع از سويي و شکيباي آنان نسبت به انواع غرض ورزي و دشمني مخالفان و بي مهري برخي دوستان از سوي ديگر مي باشد.
دوگونه تلاش همزمان
مجمع علما و طلاب جاغوري پس از تاسيس که در واقع با تصويب اساسنامه آن و انتخاب بخش اصلي اعضاي شوراي مرکزي پا به عرصه حيات رسمي گذاشته و فعاليت خود را بصور رسمي آغاز کرد. از همان آغاز مجمع چاره اي جز تلاش در دو بخش ظاهرا جدا از هم و از دو سنخ را دنبال کرد؛ زيرا از سويي بايد طبق اساسنامه وضرورت تشکيلاتي بايد ساختار خويش را قوام بخشيده کارها و اقدامات فشرده در جهت تامين زير ساخت ساختاري و مقرراتي انجام دهد و از سوي ديگر فعاليت هاي بيروني خويش را در راستاي اهداف مورد نظر آغاز نمايد.
الف) تلاشهاي تشکيلاتي
مجمع براي اين منظور در نخستين جلسه سال گذاشته در مورد تکميل اعضاي شوراي مرکزي وارد شور شد و بعد از بحث ها و بررسيهاي کارشناسانه در باره ده نفر از اعضاي شوراي مرکزي که بايد از مناطق فاقد نماينده انتخاب شوند به چنين برآيند رسيدند که سه معيار مهم 1. تعداد علما وطلاب هر منطقه در حوزه علميه قم 2. تعدا جمعيت موجود هر منطقه در داخل، 3. تعلق منطقه به گروهبندي اجتماعي و قومي داخل جاغوري در نظر گرفته شده مناطقي از جاغوري که در انتخابات عمومي آخرين جمعه سال 1384 ا منعقده در سالن 15 خرداد دانشگاه باقرالعلوم قم، نماينده انتخاب نکرده و نفرستاده اند به ده منطقه تقسيم شود، در نتيجه انگوري يک نماينده همينطور حيدر و زيرک ، شغله و شش پر، سنگماشه، پاطو و دهمرده، شيرداغ و هيچه، پشي، مهاجرين و بوسعيد، لومان و باريک و شهر زايده نيز مشترکا نماينده انتخاب نموده براي شوراي مرکزي اعزام دارند وبدين ترتيب تعدا اعضاي شوراي مرکزي به 25 عضو رسيده کامل مي گردد.
تدوين آئيين نامه داخلي که نيز در واقع شيوه نامه اي جهت اداره مجمع مي باشد، قسمت ديگر از کار بود که بعد از جلسات فشرده بحمدالله به تصويب رسيد و جلسات و تلاشهاي اعضاي شوراي مرکزي را روشمند ومنظم نمود و به اعضاي شوراي مرکزي امکان داد تا از لحظات و فرصتها به گونه احسن و با برنامه و حساب شده استفاده کرده همه امور قانونمند و تشکيلاتي عمل شود.
در همين راستا انتخابات داخلي و تعيين واحدهاي داخلي تقسيم اعضا بر اساس تخصص و علاقه وابسته انتخابات آزاد به وظايف و مسؤليت هاي مختلف چون دبير مجمع، دو معاون، واحد علمي و فرهنگي، واحد ارتباطات و روابط عمومي و واحد مالي وهيأت مديره متشکل از دبير دو معاون منشي و مسؤلان واحدهاي سه گانه گام ديگر در جهت ساختن بهتر و به روز اين تشکل علمي فرهنگي و ديني جديد به حساب مي آيد که در سال کاري انجام گرفت.
فعاليت ديگر ساختاري و تشکيلات ساز که وقت فراوان مجمع را به خود اختصاص داد رايزني مستمر و برگزاري جلسات متعدد با بزرگان و اساتيد کهن سال جاغوري جهت تشويق شرکت آنان در انتخابات هيأت نظارت مي باشد که طبق اساسنامه موجود و مصوب شما سروران بايد متشکل از يازده نفر تاسيس و به عملکرد شوراي مرکزي نظارت نمايند.
البته قابل ياد آوري است که علي رغم جلسات متعدد وموفق به توافق آن بزرگوران جهت ورود رسمي در انتخابات هيات نظارت و تشکيل آن نگرديديم اما از نظارت و نظرات آن عزيزان عملا و بصورت غير رسمي مرتب سود جسته ايم .
ب) تلاشهاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي
فعاليت هاي عملي و سخت افزاري مجمع در طي يک سال که در راستاي اهداف تعيين شده انجام گرفته است، خود به حوزه هاي گوناگون سياسي، فرهنگي و مالي تقسيم مي شود که بطور فشرده اشاره مي شود:
1. در حوزه سياسي مهم ترين دغدغه مجمع مسأله ولايت شدن جاغوري بود که براي نيل به اين هدف که کار فراوان ، مستمر و فشرده و دراز مدت مي طلبد در آغاز فصل بهار سال گذشته و همزمان سفر هيأت عالي رتبه جمهوري اسلامي افغانستان به رياست رئيس جمهور جلالت مآب حامد کرزي طوماري خطاب با وي و هيأت همراه از سوي مجمع نوشته شد و به امضاي اعضاي مجمع عمومي رسيد و توسط هيأتي به رياست حجه الام حاج عبدالخالق برهاني به تهران فرستاده شد و تحويل گرديد. نامه هايي نيز خطاب به رييس مجلس سنا و ريس مجلس شورا نوشته شد و قرار بود در جلسه هيأت اعزامي مجمع درتهران به آنان تحويل گردد که متأسفانه بدليل ترک ناگهاني تهران از سوي آنان علي رغم قول مساعد آنها و قرار قبلي، بدانان ارائه نگرديد و افرادي که در اين باره در ارتباط بودند پيام مجمع را بدانان رساندند و آنان قول مساعد دادند.
2. مجمع که از بي نظمي حاکم بر فضاي کشور بخصوص نيروي متدين و دين مدار رنج برده و شکستهاي پياپي جاغوري را در سالهاي اخير ناشي از عوامل گوناگون به ويژه عدم انسجام علما و روحانيت و مردم متدين مي داند با نخستين تجربه سازمان دهي تلاشهاي علما و روحانيت جاغوري در قم مواجه شدو آن اقدام مرکز جهاني علوم اسلامي مبني بر راه انداختن نهاد مشورتي تحت عنوان مشاوران منطقه اي طلاب مرکز جهاني است که بايد طلاب و علماي غير ايراني در يک انتخابات آزاد نماينگاني را از ميان خود در يک انتخابات آزاد برگزيده به مرکز جهاني معرفي نمايند.
مجمع اين اقدام مرکز جهاني را نخستين آزمايش فعاليت سياسي در راستاي نظم بخشي، اداره و کارشناسي گرايي در ميان علما و طلاب جاغوري دانست و طي جلسات و رايزني هايي که داشت به اين برآيند کارشناسي و منطقي رسيد که طبق مقررات موجود، جاغوري مستحق 8 نمانيده در مرکز جهاني است لذا اقدامامت خود را در اين راستا بکاربرده اقدام به برگذاري انتخابات مقدماتي جهت تعيين نامزدهاي هشتگانه کرد و طي فراخوان علما و طلاب جاغوري را در مدرسه علميه شهيد احساني گرد آورد و انتخابات کاملا آزاد و بي طرفانه را برگزار کرد و هشت نفر اول را که از ميان نزديک پنجاه نفر بيشترين آراء را تصاحب نمودند برنده اعلام کرد و از عموم علما و طلاب جاغوري خواست که تنها به اين هشت نفر د رروز انتخابات رسمي مرکز جهاني در مورد علما و طلاب افغانستان راي دهند.
الحمد الله اين تجربه به اعتراف همگان يک تجربه بسيار کار آمد بود و علما و طلاب جاغوري نخست آن که به راحتي و هوشياري و آينده نگري و اعتماد به مجمع در انتخابات مقدماتي شرکت نمودند و مديريت و بي طرفي مجمع را مهر تاييد نهادند،سپس به کارشناسي و اقدام مجمع مبني برهشت نفر استحقاق جاغوريها در شوراي مزبور صحه گذاشته و روز ي انتخابات نيز به همان افراد راي داد، آنان را بعنوان اعضاي اصلي يا علي البدل، راهي مشاوران منطقه اي مرکز جهاني نمودند و حق قانوني جاغوري نه تنها استيفا کردند بلکه کمترين هزينه را به نامزدهاي مورد نظر تحميل نکرده از هدر رفتن امکانات محدود طلاب و نامزدها، رقابت منفي، چنددستگي و بعضا سبکسريها و ناشي گري و جلوه هاي ضد ارزشي و مضحک که طلاب برخي مناطق مرتکب شدند پيشگيري کردند.
3. اعزام هيأت عاليرتبه در تابستان 1385 در داخل کشورو جاغوري هر چند چند منظوره بود اما برگزاري جلسات متعدد و گفتگو با علما و روحانيت جاغوري بصورت عمومي و همينطور منطقه اي که در سنگماشه و انگوري و غجور انجام گرفت خود در راستاي هماهنگ سازي فعاليت ها در راستاي ولايت شدن جاغوري هماهنگي بيشتر علما و طلاب جاغوري و هماهنگي آنان با مسولان سياسي و اداري چون ولسوال محترم آقاي خداداد عرفاني و ديگران بودکه از سوي هيات مزبور به شيوه هاي گوناگون صورت پذيرفت.
4. دعوت از شخصيت هاي سياسي منطقه چون جناب آقاي شيخ موسي رضايي، دکتر عبدالقيوم سجادي نماينده مردم غرني در مجلس شوراي ملي و دکتر محمد جواد صالحي در جلسات شوراي مرکزي و صحبت هاي مفصل و توافق با آنان در جهت تشديد فعاليت و هماهنگي د رارتقاي جايگاه سياسي جاغوري وولايت شدن اين منطقه و مبارزه با فساد اداري و برکناري مسولان نالايق از ديگر تلاشهاي مجمع بوده است.
5. برگزاي جلسات با نمايندگان برخي نقاط کشور چون بهسود، يکاولنگ و آقاي فياض ارزگان و ديگران جهت دعوت از آنان براي کمک در ولايت شدن جاغوري با جديت انجام شد.
6. رايزني و اعلام آمادگي جهت کمک به علما و طلاب مناطق ديگر از جمله قره باغ و مالستان براي تاسيس مجمع علما و طلاب منطقه اي مشابه نيز در اين مدت دنبال شد و در مورد مالستان به نتايجي خوب و اميدوار کننده اي رسيده ايم که برخي علما و طلاب مناطق مزبور اقدامات اوليه انجام داده اند و با ما جلساتي نيز داشته از تجارب ما سود مي جويند.
7. مجمع در سال دوم فعاليت خود بهار 1386 با برنامه اخراج گسترده مهاجران افغاني
از ايران مواجه شد و با آنکه اقدامات مهاجران و علما را چندان کارساز نمي دانست با آنهم تلاش گسترده نمود تا جلو اين اقدام زيانبار و شيوه خشن و غير قابل توجيه را بگيرد.
در همين ارتباط هيأتي به تهران فرستاد تا در جلسه مفصل ستادي که مسوليت اين طرح را از سوي دولت ايران به عهده دارد و نمايندگان مهاجران افغاني شرکت کند و عواقب سوء اين اقدام را براي دست اندرگاران امر يادآور شده بجاي آن برنامه جدول زمانبندي را ارائه نمود.
با آنهم اکتفا نکرد و هيات ديگر مجمع با مشاور ريس جمهور ايران در امور روحانيت آقاي دکتر حجه الاسلام ناصر سقاي بي ريا ملاقات نموده مضرات طرح مزبور را ياد آور شده خواهان لغو و يا تعليق طرح اخراج مهاجران از ايران گرديد.
همينطور در سفر که رئيس جمهور در اواخر جوزا به قم داشت نامه هايي را تحت عنوان مجمع و انجمن فارغ التحصيلان موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني خطاب به رئيس جمهور تنظيم و ارسال نمود که حاوي پيشنهادان مجمع جهت لغو و يا کنترل موضوع از سوي وي شد و موارد بيداد و خشونت انجام گرفته به صراحت گزارش گرديده به اطلاع مقامات عاليرتبه ايران رساند.
8. مجمع به دليل تعهد ديني و اخلاقي لازم ديد در راستاي کسب پشتوانه فکري و تقويت فکري و تقويت ديني نسبت به اقدام که انجام داده و اهداف و برنامه ها ي که در سردارد خدمت مراجع معظم تقليد برسد تاسيس مجمع و اهداف و آمال آن را از سويي و شرايط نوين کشور و چالشهاي گوناگون پيش روي روحانيت کشور را از سوي ديگر با آنان در ميان گذاشته کسب راهنمايي نمايد که انصافا بسيار راهگشا بوده است در اين راستا سخنان راهگشاي حضرت آيت الله العظمي محقق کابلي دام ظله و تاييد بي شائبه ايشان از مجمع جانمايه فرهنگي و ره توشه مجمع د رطي مسير مي باشد.
9. اعزام هيئت بلند پايه مجمع به داخل، به داخل چنانکه اشاره شد از يکماه و نيم تا سه ماه حضور اعضاي مهم مجمع را در داخل و جاغوري و کابل و هرات بهمراه داشت که سخنرانيها و مباحثات علمي بيشترين فرصت دوستان را در مناطق مزبور به خود اختصاص داد و در اين راستا در احياي شعاير ديني و گراميداشت و فيات و شهادت ها و جشنهاي ديني رجب و شعبان توسط هيأت اعزامي در سراسر جاغوري و مالستان چشمگير بود و از جمله اين تلاشهاي فرهنگي افتتاح مراسم عبادي- سياسي نماز جمعه شيرداغ را مي توان نام برد که توسط هيات انجام گرفت. سرزدن به مکاتب فعال جاغوري بخصوص ليسه هاي دخترانه و پسرانه و سخنراني در جمع معلمان و دانش آموزان و پاسخ به شبهات و شنيدن پيشنهادات و درد دل آنان بخش ديگرا از تلاش هاي هيات اعزامي مجمع بشمار مي رود.
10. برگزاري نمايشگاه هاي متعدد از توانمنديهاي علمي و فرهنگي علما وطلاب جاغوري که در انگوري سنگماشه و غجور به مدت نزديک سه هفته بر قرار شد اقدام بي سابقه فرهنگي بو د ه جهت معرفي توانمنديهاي علما و طلاب به مردم بويژه فرهنگيان و دانش آموزان بسيار موثر بود توجه مردم را به علما جلب نموده ديد جديد و اميدهاي تازه به آنان نسبت به اين قشر پديد آورد فضاي فرهنگي مثبتي را باعث شد چنانکه جلسات مکرر با مسولان فرهنگي جاغوري و مالستان اعم از علما معلمان مدير معارف جاغور ي مدير راديو جاغوري و ملايان مکتب و مسولان مطبوعاتي جاغوري چون دست اندرکاران و نويسندگان انجمن قلم و جوانان امروز نيز جنبه ديگر از تلاش فرهنگي هيات اعزامي و مجمع مي باشد.
11. همايش علمي –پژوهشي علماي ديني ره اوردها و راهبردها که امسال در حوزه علميه قم از سوي مجمع برگزار شدو سهم گرفتن فعال در همايش علمي فرهنگي دين و دينداري در عصر جديد که در سنگماشه به همت انجمن فرهنگي قلم و مدرسه علميه مهديه برگزار شد بخش ديگر از کارنامه فرهنگي مجمع را تشکيل مي دهد که به نوبه خود از جهات مختلف ارزشمند و با همه کاستيهاي ممکن، قابل مباهات است. مقالات علمي اين همايش و همايش جاغوري هم اکنون در دست تنظيم و يراستاري است که انشاالله به زودي به چاپ خواهد رسيد.
12. از همان آغاز تاسيس مجمع يکي از سوالات و نگراني هاي برخي دوستان و بعضي منتقدان تامين اعتبار لازم جهت فعاليتهاي مورد نظر مجمع بود. مجمع ضمن اعتراف به مشکلات جدي در اين باره اقداماتي را روي دست گرفت از جمله جمع آور ي حق عضويت از اعضاي شوراي مرکزي براي مصارف جاري و گرفتن و ديعه به مبلغ دويست هزار تومان تا يک ميليون تومان از اعضاي شوراي مرکزي براي اجاره نمودن محل کار (دفتر قم)
13. تشکيل جلسه با خيرين و تجار جاغوري مقيم قم و تهران.
14. مذاکره و نامه نگاري با مراجع تقليد مسولان موسسات و مراکز فرهنگي و اموزشي و پژوهشي چون مرکز جهاني علوم اسلامي دفتر تبليغات اسلامي و دفتر حضرت آيت الله العظمي سيستاني و نماينده رهبري در امور افغانستان که با استقبال برخي آنها مواجه شده است.
15. صحبت و مذاکره با عالمان طراز اول جاغوري که از اعضاي مجمع عمومي اند که خوشبختانه بعضي آنان که از جمله جناب حجه الاسلام و المسلمين آقاي زکي مساعدت نموده محل دفتر مجمع را در کابل تامين نموده و جناب حجه الاسلام و المسلمين آقاي رضاي ضمن مساعدت در تامين محل دفتر هرات کمک نقدي نيز به مجمع ارائه کرده است که از اين بزرگواران و ساير سروران تقدير و تشکر مي شود.
والسلام.
|